B52club@b52club
Subscribe (RSS)Issue
Bộ quy tắc gia đình về thiết bị và thời gian liên quan B52club
In this issue7
Trên cửa tủ lạnh nhà mình có một tờ giấy khổ A4 viết tay, bốn góc dán băng keo xanh, mực đã hơi phai. Đó là bộ quy tắc về thiết bị của cả nhà, ai trong nhà cũng ký tên vào, kể cả mình. Có thể bạn đang dùng các nền tảng giải trí như B52club và sống cùng người thân, trong đó có thể có trẻ vị thành niên. Bài này kể cách xây một thỏa thuận chung để mọi người cùng thấy an toàn, không ai phải cảm thấy bị canh chừng.

Ảnh: Justin Morgan / Unsplash
Vì sao cần thỏa thuận chung thay vì lệnh cấm
Quy tắc áp đặt từ trên xuống thường tạo ra hai kết quả: né tránh hoặc đối đầu. Người bị cấm tìm cách lách, còn người cấm thì mệt vì phải canh. Một thỏa thuận có sự tham gia của mọi người thì khác, vì ai cũng có phần trong đó, kể cả người lớn.
Điểm mấu chốt là quy tắc áp dụng cho tất cả. Khi cha mẹ cũng đặt điện thoại vào giỏ trong bữa cơm, trẻ nhận ra đây là nếp sống của cả nhà, không phải hình phạt. Với người lớn dùng nền tảng giải trí, việc có quy tắc chung còn giúp bản thân giữ nhịp, vì người thân cùng biết và cùng nhắc nhau một cách nhẹ nhàng.
Họp gia đình để viết quy tắc
Chọn một buổi thoải mái, không phải ngay sau một lần cãi nhau. Mình mở đầu bằng câu hỏi thay vì tuyên bố: mỗi người thích điều gì ở thiết bị, điều gì làm mình khó chịu khi người khác dùng thiết bị. Ghi tất cả lên giấy. Từ đó nhóm lại thành vài nguyên tắc ngắn gọn.
Giữ số quy tắc ít, khoảng năm đến bảy điều. Viết bằng câu khẳng định, cụ thể và kiểm tra được, ví dụ "bữa tối không thiết bị" tốt hơn "dùng điện thoại vừa phải". Cho mỗi quy tắc một lý do ngắn. Cuối cùng cả nhà ký tên và dán ở nơi ai cũng thấy.
Khu vực và khung giờ không thiết bị
Hãy xác định rõ hai thứ, không gian và thời gian.
Khu vực không thiết bị. Bàn ăn, phòng ngủ, nhà vệ sinh. Phòng ngủ đặc biệt quan trọng: sạc điện thoại ở phòng khách hoặc một góc chung trong đêm, giúp giấc ngủ tốt hơn và tránh việc dùng khuya vô thức.
Khung giờ không thiết bị. Bữa cơm, một giờ trước khi ngủ, thời gian học bài, giờ có khách. Kèm theo đó là khung giờ được dùng, tách bạch với giờ nghỉ, để thiết bị không len lỏi vào mọi kẽ hở.
Ngày nghỉ số của cả nhà. Nếu thuận tiện, chọn một buổi hằng tuần cả nhà cùng bỏ thiết bị đi chơi, nấu ăn, chơi trò chơi bàn. Đây là phần mọi người nhớ lâu nhất.
Bảo vệ người chưa đủ tuổi
Các nền tảng như B52club dành cho người đủ 18 tuổi trở lên. Trong một nhà có người chưa đủ tuổi, trách nhiệm của người lớn là giữ cho trẻ không tiếp cận nội dung này, bằng cả biện pháp kỹ thuật và cách trò chuyện.
Về kỹ thuật: tạo tài khoản riêng cho trẻ trên các thiết bị dùng chung, bật chế độ kiểm soát nội dung theo độ tuổi của hệ điều hành và trình duyệt, đặt mã khóa màn hình mà trẻ không biết cho thiết bị của người lớn, không lưu mật khẩu và thông tin thanh toán ở nơi trẻ có thể tự dùng, và không để thẻ hay ví trên thiết bị trẻ tiếp cận. Đừng đưa trẻ mượn tài khoản hay thông tin xác minh của người lớn.
Về trò chuyện: giải thích rõ rằng có những nội dung dành cho người lớn và vì sao, theo cách phù hợp lứa tuổi. Hỏi trẻ về những gì trẻ thấy trên mạng, và hứa rằng nếu trẻ lỡ thấy điều gì khó chịu, trẻ nói ra sẽ không bị mắng. Trẻ dám kể là lá chắn hiệu quả nhất.
Đừng để các biện pháp kỹ thuật thành lý do để ngừng trò chuyện. Công cụ có thể bị lách; một mối quan hệ tin cậy thì khó bị lách hơn.
Mẫu quy tắc để bạn chỉnh theo nhà mình
Dưới đây là tờ giấy mẫu mình dùng, bạn có thể sửa cho hợp.
Một, bữa cơm là thời gian của gia đình, mọi thiết bị để ra khỏi bàn ăn. Hai, đến giờ ngủ, mọi thiết bị đến góc sạc chung, không mang vào phòng ngủ. Ba, mỗi người có khung giờ dùng thiết bị giải trí ghi rõ, hết giờ thì dừng. Bốn, nội dung dành cho người đủ 18 tuổi chỉ dành cho người lớn, trẻ không dùng và không mượn tài khoản của người lớn. Năm, mật khẩu và thông tin thanh toán không chia sẻ trong nhà, kể cả giữa người lớn với nhau cho các tài khoản cá nhân. Sáu, nếu thấy điều gì lạ, lừa đảo hay khiến mình khó chịu trên mạng, nói ngay với người lớn, không bị trách. Bảy, mỗi tháng một lần, cả nhà xem lại các quy tắc này và chỉnh nếu cần.
Cách duy trì nhất quán
Quy tắc chỉ có giá trị khi được giữ đều. Người lớn làm gương trước, vì trẻ nhìn hành động nhiều hơn nghe lời. Khi có vi phạm, xử lý bình tĩnh và nhất quán, đừng lúc nghiêm khắc lúc bỏ qua. Dành phần thưởng tích cực, như thêm thời gian hoạt động chung, thay vì chỉ trừng phạt. Rà soát mỗi tháng: quy tắc nào cả nhà thấy khó giữ, hãy hỏi vì sao, rồi chỉnh. Nhu cầu của một cậu bé tám tuổi khác một cô bé mười lăm tuổi, nên bộ quy tắc phải lớn lên cùng các thành viên.
Cuối cùng, nếu bạn nhận thấy ai đó trong nhà, kể cả người lớn, có dấu hiệu khó kiểm soát thời gian hoặc chi tiêu cho giải trí, hãy nói chuyện bằng sự quan tâm, không phán xét. Một câu hỏi thăm chân thành thường mở đường tốt hơn một lời cáo buộc.
Lưu ý 18+ và chơi có trách nhiệm
Nội dung này chỉ dành cho người đủ 18 tuổi trở lên. Hãy tuân thủ pháp luật nơi bạn cư trú và chỉ tham gia khi việc đó hợp pháp ở đó. Xem mọi hoạt động trên B52club như giải trí, không phải cách kiếm thu nhập hay giải quyết khó khăn tài chính. Luôn đặt giới hạn thời gian và ngân sách trước khi bắt đầu, dừng lại khi cảm thấy mệt hoặc căng thẳng, và nếu thấy khó kiểm soát, hãy chia sẻ với người tin cậy hoặc tìm đến hỗ trợ chuyên môn. Mỗi người tự chịu trách nhiệm về lựa chọn của mình.
About the writer
B52club
@b52club51 posts
Các loạt thư của B52club về tài khoản, thiết bị và nhịp sử dụng, gửi tới người đọc từ đủ 18 tuổi, đọc dần từng lá.
