Sunwin@sunwin
Subscribe (RSS)Issue
Vì sao không nên lưu ảnh giấy tờ tùy thân trong máy khi dùng Sunwin
In this issue7
Trong kho lưu trữ của toà soạn, hồ sơ chứa thông tin định danh nằm trong tủ khoá riêng, có sổ ghi ai mượn, mượn khi nào, trả khi nào. Không ai để bản sao chứng minh thư của nhân sự nằm lẫn trong xấp ảnh minh hoạ trên bàn làm việc. Vậy mà nhiều người lại làm đúng điều đó với điện thoại của mình: ảnh CMND hoặc CCCD nằm giữa ảnh món ăn, ảnh du lịch và ảnh chụp màn hình. Khi dùng các dịch vụ trực tuyến như Sunwin có bước xác minh danh tính, việc chụp giấy tờ là thường thấy, nhưng giữ ảnh lại thì là chuyện khác.

Ảnh: Brett Jordan / Unsplash
Ảnh giấy tờ có giá trị thế nào với kẻ xấu
Một tấm ảnh rõ nét mặt trước và mặt sau giấy tờ tuỳ thân chứa gần như đủ "bộ khung" nhận dạng của một người: họ tên, ngày sinh, số định danh, quê quán, nơi cư trú, ảnh chân dung, có khi cả thông tin thêm. Từ đó kẻ xấu có thể:
- Mạo danh để đăng ký dịch vụ, tài khoản, khoản vay hoặc thuê bao dưới tên bạn.
- Vượt qua bước xác minh của những nơi chỉ yêu cầu hình ảnh giấy tờ.
- Dựng kịch bản lừa đảo thuyết phục với người thân, bạn bè, hoặc gọi điện cho bạn xưng là cơ quan chức năng, nói chính xác thông tin của bạn.
- Tổng hợp với dữ liệu rò rỉ khác để tạo hồ sơ đầy đủ hơn về bạn.
Khác với mật khẩu, bạn không thể "đổi" số giấy tờ hay khuôn mặt khi bị lộ. Hậu quả vì thế kéo dài và khó khắc phục, đúng lý do bạn nên đề phòng ngay từ đầu.
Ảnh trong máy không nằm yên một chỗ
Nhiều người nghĩ ảnh chỉ ở trong điện thoại. Thực tế có nhiều đường đi:
- Đồng bộ mây. Thư viện ảnh thường tự tải lên dịch vụ lưu trữ của hãng. Một mật khẩu tài khoản yếu hoặc một phiên đăng nhập bị chiếm đủ để lộ toàn bộ ảnh, trong đó có ảnh giấy tờ.
- Ứng dụng có quyền truy cập ảnh. Bất kỳ ứng dụng nào được bạn cấp quyền đọc toàn bộ thư viện đều có thể thấy những tấm ảnh đó.
- Mất hoặc bị lấy máy. Nếu không có khoá màn hình mạnh và mã hoá, kẻ nhặt được máy có thể lướt thư viện.
- Đưa máy đi sửa hoặc bán lại. Dữ liệu chưa xoá sạch có thể bị khôi phục.
- Chia sẻ nhầm. Khi chọn ảnh để gửi, ngón tay lướt nhanh là đủ để gửi nhầm tấm ảnh nhạy cảm vào một cuộc trò chuyện hoặc nhóm.
- Sao lưu sang máy tính, thẻ nhớ, ổ cứng. Mỗi bản sao thêm là một nơi có thể lộ.
Chữ "rủi ro" ở đây không chỉ là kịch bản tệ nhất, mà là tổng của rất nhiều khả năng nhỏ cộng lại qua thời gian lưu giữ.
Nguyên tắc: dùng xong là xoá, không lưu "phòng khi cần"
Cách nghĩ hữu ích nhất là đảo ngược mặc định. Thay vì "cứ giữ phòng khi cần", hãy coi việc giữ là ngoại lệ phải có lý do.
- Chỉ chụp giấy tờ khi một dịch vụ chính thức thật sự yêu cầu, qua đúng kênh chính thức mà bạn đã tự mở bằng dấu trang đã xác minh.
- Nếu nền tảng cho phép chụp trực tiếp trong ứng dụng thay vì tải ảnh từ thư viện, hãy ưu tiên cách đó vì ảnh không bị lưu vào thư viện chung.
- Chụp xong, tải lên xong, xoá ngay khỏi máy.
- Không gửi ảnh giấy tờ cho người lạ, kể cả khi họ tự xưng nhân viên hỗ trợ. Nếu có yêu cầu xác minh thật, nó nằm trong ứng dụng hoặc kênh chính thức, và bạn nên tự kiểm chứng trước.
- Nếu buộc phải gửi bản sao, ghi chú mục đích sử dụng ngay trên ảnh, ví dụ ghi rõ "chỉ dùng để xác minh tài khoản, ngày...", để khó bị dùng cho mục đích khác, đồng thời tuân thủ yêu cầu của bên nhận.
Cách xoá và dọn thư viện ảnh
Xoá một lần chưa đủ. Hãy làm theo trình tự như dọn kho hồ sơ:
- Tìm. Dùng tính năng tìm kiếm trong thư viện ảnh với những từ như "thẻ", "giấy tờ", "chứng minh", hoặc lọc theo loại ảnh chụp màn hình. Duyệt thủ công thêm những ảnh cũ.
- Xoá khỏi thư viện. Chọn xoá, sau đó vào mục "đã xoá gần đây" hoặc thùng rác và xoá tiếp, vì nhiều ứng dụng giữ ảnh đã xoá vài chục ngày.
- Kiểm tra đám mây. Mở dịch vụ lưu trữ gắn với tài khoản, đảm bảo ảnh đã biến mất cả ở đó, kể cả thùng rác của dịch vụ.
- Kiểm tra nơi khác. Tin nhắn đã gửi, thư mục tải xuống, thư mục của ứng dụng chat, email gửi đi, thẻ nhớ và máy tính.
- Yêu cầu bên nhận xoá nếu có thể, và hỏi họ về thời hạn lưu trữ.
- Cân nhắc dùng kho riêng có mã hoá nếu thật sự phải giữ bản số, tách khỏi thư viện ảnh thường, đặt mật khẩu mạnh và hạn chế quyền truy cập.
Đặt nhắc việc mỗi quý để rà lại. Những tấm ảnh nhạy cảm có thói quen tái xuất hiện khi bạn đổi máy hoặc khôi phục dữ liệu.
Sai lầm thường gặp
- Giữ ảnh để lần sau điền form nhanh hơn. Sự tiện lợi vài giây không xứng với rủi ro kéo dài nhiều năm.
- Gửi ảnh qua ứng dụng chat rồi để nguyên trong lịch sử.
- Chụp giấy tờ để "đưa người quen giúp xác minh".
- Quên rằng bản sao chép trên máy tính hoặc đám mây vẫn còn sau khi xoá trên điện thoại.
- Tin lời yêu cầu "cung cấp ảnh giấy tờ để nhận ưu đãi" từ bình luận hay tin nhắn riêng.
Nếu nghi ngờ ảnh đã bị lộ
Đổi mật khẩu các tài khoản quan trọng và bật xác thực hai lớp, liên hệ ngân hàng và nhà mạng để cảnh báo, theo dõi các thông báo đăng ký lạ, báo cho cơ quan chức năng khi có dấu hiệu bị mạo danh, và liên hệ bộ phận hỗ trợ chính thức của Sunwin để rà soát tài khoản.
Lưu ý 18+ và chơi có trách nhiệm
Nội dung này chỉ dành cho người đủ 18 tuổi trở lên. Hãy tuân thủ pháp luật tại nơi bạn sinh sống và chỉ tham gia khi việc đó hợp pháp ở đó. Coi mọi hoạt động trên Sunwin là giải trí, không phải nguồn thu nhập hay cách giải quyết khó khăn tài chính. Luôn đặt giới hạn tiền và thời gian trước khi bắt đầu, dừng khi chạm giới hạn và tự chịu trách nhiệm về quyết định của mình. Nếu cảm thấy mất kiểm soát, hãy dừng lại và tìm sự giúp đỡ từ người thân hoặc tổ chức hỗ trợ.
Tham khảo thông tin tại customplays.in.net.
About the writer
Sunwin
@sunwin81 posts
Các chuỗi bài đọc như bản tin về bảo mật, ngân sách và nhịp nghỉ quanh Sunwin, cho người từ đủ 18 tuổi.
