Tipclub@tipclub
Subscribe (RSS)Issue
Cảnh giác mã QR giả mạo khi thanh toán và đăng nhập Tipclub
In this issue8
Mã QR giống một mảnh giấy dán tường: nhìn vào chỉ thấy những ô vuông đen trắng, không có chữ nào cho biết nó dẫn đến đâu. Chính điều đó làm kẻ gian thích. Một mảnh giấy dán đè lên mảnh giấy thật, rêu chưa kịp mọc, và người đi qua quét mà không nghĩ ngợi. Bài này của Tipclub nói về cách nhận ra và tránh kiểu lừa gọi là quishing.

Ảnh: FlyD / Unsplash
Quishing là gì
Quishing là lừa đảo dùng mã QR để dẫn nạn nhân đến một trang web giả hoặc tải về phần mềm độc hại. Tên gọi ghép từ "QR" và "phishing" (lừa đảo giả mạo). Vì mã QR chỉ là cách mã hóa một địa chỉ web thành hình ảnh, mắt người không đọc được đích đến. Bạn chỉ biết khi điện thoại đã mở nó ra.
Kẻ gian lợi dụng thói quen quét nhanh khi thanh toán, xếp hàng hoặc đăng nhập. Trang đích thường được dựng giống trang thật, đòi bạn nhập tên đăng nhập, mật khẩu, mã xác thực hoặc thông tin thanh toán. Khi bạn nhập, dữ liệu đi thẳng đến tay chúng.
Các thủ đoạn thường gặp
- Dán đè mã QR. Kẻ gian in mã giả rồi dán chồng lên mã thật ở bàn thanh toán, biển quảng cáo, hoặc tờ rơi. Người quét tưởng là mã gốc.
- Mã trong email hoặc tin nhắn. Thư báo "xác minh tài khoản" hoặc "nhận ưu đãi" kèm một mã QR để né các bộ lọc liên kết.
- Mã QR đăng nhập giả. Một trang giả hiện mã yêu cầu bạn quét bằng ứng dụng để "đăng nhập nhanh", thực chất nhằm chiếm phiên của bạn.
- Mã dẫn tới tải ứng dụng lạ. Trang đích đề nghị cài một ứng dụng ngoài cửa hàng chính thức.
- Áp lực thời gian. Kèm thông báo "sắp hết hạn", "tài khoản sẽ bị khóa" để bạn không kịp suy nghĩ.
Vì mã QR cũng được dùng trong thanh toán hợp lệ, nên không thể cấm mà phải học cách quét có kiểm tra.
Kiểm tra đích đến trước khi bấm vào
Hầu hết điện thoại khi quét mã sẽ hiện ra bản xem trước địa chỉ trước khi mở. Đừng bỏ qua bước này. Hãy dừng lại và đọc.
- Đọc tên miền, tức phần địa chỉ chính. Hãy nhìn phần ngay trước đuôi như ".com" hay ".vn". Kẻ gian thường thay một ký tự, thêm gạch nối hoặc thêm từ như "hỗ trợ", "xác minh" để làm trang giả trông giống thật.
- Cảnh giác với địa chỉ rút gọn. Địa chỉ ngắn che giấu đích thật; nếu không chắc, đừng mở.
- Kiểm tra giao thức bảo mật. Biểu tượng khóa chỉ cho biết kết nối được mã hóa, không chứng minh trang đáng tin; trang giả cũng có thể có khóa.
- So với địa chỉ bạn đã lưu. Cách tốt nhất là tự mở dịch vụ từ dấu trang hoặc ứng dụng chính thức thay vì đi theo mã.
- Quan sát nội dung trang. Lỗi chính tả, hình ảnh méo, yêu cầu thông tin quá nhiều là dấu hiệu đáng ngờ.
Nếu bản xem trước không hiện hoặc địa chỉ trông kỳ lạ, hãy đóng lại và không tiếp tục.
Khi thanh toán bằng mã QR
Ở quầy thanh toán, hãy kiểm tra xem mã có bị dán chồng hay không bằng cách sờ nhẹ mép: mã giả thường nổi lên hoặc có đường viền lạ. Với các điểm bán cố định, hãy so với mã mà chủ cửa hàng hay nhân viên chính tay đưa, và xác nhận lại tên người nhận hiện trên ứng dụng ngân hàng của bạn trước khi bấm chuyển.
Một nguyên tắc nữa: luôn xác nhận số tiền và tên người nhận trên màn hình ứng dụng thanh toán của bạn, không chỉ dựa vào hình hiển thị bên ngoài. Nếu tên người nhận không khớp với nơi bạn định thanh toán, hãy hủy. Việc này mất vài giây nhưng giúp tránh rất nhiều rắc rối.
Khi đăng nhập Tipclub
Với tài khoản Tipclub, hãy tránh đăng nhập bằng cách quét mã xuất hiện từ nguồn bạn không chủ động mở. Hãy luôn tự truy cập trang hoặc ứng dụng chính thức, tự đi vào mục đăng nhập, rồi mới quét nếu dịch vụ có hỗ trợ cách này. Tuyệt đối không quét mã do người khác gửi cho bạn qua tin nhắn, kể cả khi họ tự xưng là bộ phận hỗ trợ.
Bật xác thực hai lớp và, nếu có, dùng phương thức chống giả mạo như khóa bảo mật hoặc passkey, vì chúng gắn với đúng dịch vụ gốc nên trang giả khó đánh lừa. Giữ ứng dụng và hệ điều hành luôn được cập nhật để máy có thêm lớp chặn các địa chỉ độc hại.
Nếu đã quét nhầm
Bình tĩnh và làm theo thứ tự sau.
- Đóng trang ngay, không nhập thêm bất kỳ thông tin nào.
- Nếu đã nhập mật khẩu, đổi ngay mật khẩu tài khoản và email liên kết từ thiết bị an toàn.
- Đăng xuất mọi phiên, bật hoặc rà soát xác thực hai lớp.
- Nếu đã cài ứng dụng, gỡ bỏ và quét bảo mật thiết bị.
- Nếu đã nhập thông tin thanh toán, liên hệ ngân hàng để khóa hoặc kiểm tra giao dịch.
- Báo cho bộ phận hỗ trợ chính thức và lưu lại bằng chứng.
Sai lầm thường gặp
- Quét mã rồi mở luôn mà không đọc bản xem trước.
- Tin vào biểu tượng khóa như bằng chứng an toàn tuyệt đối.
- Quét mã nhận được từ người lạ vì tò mò.
- Nhập mã xác thực vào trang mới mở theo mã QR.
Lưu ý 18+ và chơi có trách nhiệm
Nội dung của Tipclub chỉ dành cho người từ đủ 18 tuổi, và bạn cần tuân thủ pháp luật nơi cư trú. Hãy xem các hoạt động là giải trí, đặt giới hạn thời gian cùng ngân sách và tự chịu trách nhiệm về lựa chọn của mình. Nếu cảm thấy khó dừng hoặc áp lực, hãy nghỉ ngơi và tìm sự hỗ trợ từ người thân hay chuyên gia.
Tham khảo thông tin tại https://tip.club/.
About the writer
Tipclub
@tipclub51 posts
Bản tin Tipclub với bốn mục thư: tài khoản, thiết bị, sổ sách, giới hạn cá nhân. Gửi tới người đọc từ đủ 18 tuổi.
